Khi quá áp lực về một vấn đề nào đó trong cuộc sống, học tập và công việc hàng ngày rất dễ xảy ra hiện tượng stress. Ở mức độ nhẹ, stress giúp tăng khả năng tập trung trong công việc, học tập. Tuy nhiên nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống của mỗi người. Sau đây Viện nghiên cứu Tinh hoa Y dược cổ truyền sẽ cùng bạn hiểu rõ hơn stress là gì và ảnh hưởng như thế nào tới sức khỏe.
- STRESS LÀ GÌ
- Theo định nghĩa của tổ chức Y tế thế giới (WHO), Stress là sự phản ứng thông qua thể chất, tinh thần, hoặc tình cảm của cơ thể con người với các tác nhân gây ra căng thẳng từ bên ngoài.
- NGUYÊN NHÂN
- Thông thường các nguyên nhân gây ra stress được phân thành 4 nhóm như sau:
- Những áp lực từ xã hội và gia đình: học tập, công việc không như mong muốn, áp lực từ gia đình, các mỗi quan hệ xã hội, …
- Nguyên nhân sức khỏe bên trong: lao động quá sức, rối loạn giấc ngủ, ăn uống không điều độ, sự thay đổi cơ thể: thời kì dậy thì, mang thai, tiền mãn kinh, các trình trạng ốm đau, bệnh tật cấp và mạn tính …
- Những suy nghĩ tiêu cực từ chính bản thân: tâm lý không ổn định khiến bản thân nhìn nhận một vấn đề nào đó ở khía cạnh tiêu cực, rồi tự gồng mình cẩn thận trong mọi vấn đề, mất niềm tin cuộc sống sẽ sinh ra tâm lý chán nản, mệt mỏi dẫn đến tình trạng lo âu và stress.
- Môi trường sống xung quanh: tiếng ồn, tình trạng ùn tắc giao thông, bụi, và sự ô nhiễm, sự phát triển của công nghệ…
- TÁC HẠI CỦA STRESS KÉO DÀI
- Các bệnh lí tim mạch : Bị stress dẫn các rối loạn chuyển hóa lipid, làm tăng cholesterol trong máu. Đồng thời, căng thẳng thần kinh cũng làm tăng tiết catecholamin mà chủ yếu là adrenalin, gây co mạch máu dẫn đến thiếu ôxy ở tim và thành mạch, thiếu ôxy ở các tổ chức.
- Bệnh tâm thần kinh: khó ngủ, suy giảm trí nhớ, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, buồn phiền, cáu gắt, loạn trí nhớ, trầm cảm…
- Bệnh tim mạch: tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, loạn nhịp tim, hồi hộp đánh trống ngực…
- Bệnh tiêu hóa: viêm loét dạ dày – tá tràng, chảy máu tiêu hóa, thủng dạ dày, tiêu chảy, khô miệng, chán ăn, ăn không tiêu, hơi thở hôi, rối loạn chức năng đại tràng…
- Bệnh man khoa, phụ khoa: giảm ham muốn, rối loạn cương, xuất tinh sớm, rối loạn kinh nguyệt, rối loạn nội tiết, lãnh cảm,…
- Bệnh cơ khớp: co cứng cơ, đau cơ, đau khớp, cảm giác kiến bò ở ngón tay, máy mắt, chuột rút, run rẩy…
- Toàn thân: suy sụp, mệt mỏi, dễ mắc các bệnh dị ứng hay bệnh truyền nhiễm.
- CÁC LỢI ÍCH CỦA STRESS
Stress không chỉ mang lại các tác hại cho cơ thể, stress ở một mức độ phù hợp là cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của con người.
- Về mặt sinh lý
Bằng cách tác động lên hệ thần kinh giao cảm và các hormone của cơ thể, các nguồn gây stress đặt cơ thể trong trạng thái sẵn sàng để đón nhận thử thách.
Kích thích hệ thần kinh giao cảm giúp tăng sự tập trung. Tim đập nhanh hơn cung cấp nhiều máu cho não bộ và cơ bắp. Cơ thể được đặt trong trạng thái sẵn sàng sử dụng năng lượng cho hoạt động trí óc và tay chân.
Như vậy dễ thấy rằng làm việc với vừa đủ stress giúp người ta tập trung, tỉnh táo, nhanh nhẹn, mạnh mẽ và hiệu quả hơn.
- Về mặt tâm lý
Một công việc chỉ khiến người ta stress khi không thể thực hiện nó một cách dễ dàng. Khi nỗ lực làm một việc đủ khó, con người đã tự đẩy bản thân mình tiến bộ vượt qua giới hạn về kỹ năng, hiểu biết hay ý chí.
Stress cho ta biết mình thiếu sót điều gì để cải thiện và học hỏi thêm. Stress vừa đủ mang lại hiệu suất công việc cao và cảm giác thỏa mãn cho người hoàn thành nhiệm vụ.
- CÁCH DỰ PHÒNG VÀ CẢI TIỆN TÌNH TRẠNG STRESS
- Loại bỏ một số yếu tố: Giảm cường độ, tần suất và rút ngắn thời gian căng thẳng.
- Điều chỉnh phản ứng cơ thể: Khi căng thẳng hãy thử tập thở sâu, chậm, sẽ giúp điều hòa nhịp tim, cải thiện tinh thần
- Xây dựng lối sống lành mạnh: Cần ăn đủ chất, đúng bữa, tập thể dục, thiền, yoga, ngủ đúng giấc và không sử dụng quá mức chất kích thích sẽ cải thiện lưu thông máu và cơ bắp được thư giãn.
- Có đời sống tinh thần phong phú: Duy trì và thiết lập các mối quan hệ, tham gia hoạt động cộng đồng, câu lạc bộ, hội nhóm để đời sống tinh thần nhiều niềm vui, thoải mái, tích cực.
- Nghe nhạc: Âm nhạc giúp huyết áp ổn định, hô hấp tốt hơn, tăng cường trao đổi chất trong cơ thể, làm giảm căng thẳng và tăng tiết chất endorphine (một chất Morphine do cơ thể sản sinh nhằm giảm đau và căng thẳng)
- Có phương pháp làm giảm căng thẳng: Khi căng thẳng hãy dọn dẹp nhà, tưới cây, nấu ăn hoăc làm một việc yêu thích, sẽ giúp, gia tăng lượng hormone hứng phấn và hạnh phúc Dopamine và Serotonin.
- Dinh dưỡng: Bổ sung vào thực đơn hằng ngày các thực phẩm hỗ trợ giảm căng thẳng như: cá hồi, đậu bắp, bột yến mạch, sô cô la đen, khoai tây, kiwi, rau mâm xôi, trà xanh, hạt hướng dương, cam.
Khi có biểu hiện tâm lý bất ổn hay làm việc quá sức cần nghỉ ngơi, thư giãn và học cách kiểm soát cảm xúc. Trong trường hợp tình trạng không cải thiện nên đi gặp bác sĩ hoặccác chuyên gia tâm lý để có thể được tư vấn và điều trị.
